Herziening luchtruim

Het Nederlands luchtruim is erg druk en door de toename van het aantal vluchten wordt het steeds drukker. Ook neemt het militair gebruik van het luchtruim toe. Denk hierbij aan oefeningen en de inzet van (gevechts)vliegtuigen en helikopters. Daarnaast maken sportvliegers, parachutisten en drones gebruik van het luchtruim.

Direct naar...

Om de toenemende druk op de beschikbare ruimte in goede banen te leiden werken we aan een herziening van het Nederlandse luchtruim. Ons doel is een efficiënter ingedeeld luchtruim met minder overlast op de grond.

Daarbij willen we alle belangen, in de lucht en op de grond, zorgvuldig afwegen. Daarom zijn we met belanghebbenden in gesprek. Van omwonenden tot luchtvaartmaatschappijen, van militairen tot sportvliegers.

Meedoen en meedenken leidt tot nieuwe inzichten en draagt bij aan betere oplossingen. Ook moeten de nieuwe vliegroutes goed aansluiten op het luchtruim van onze buurlanden België, Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Denemarken. In 2023 is het luchtruim opnieuw ingedeeld. De verschillende scenario’s voor de luchtruimherziening komen in het Startbesluit (voorjaar 2019). Het besluit benoemt ook verbeterstappen waardoor vliegtuigen zoveel mogelijk ongehinderd doorklimmen op de aansluitroutes van Lelystad Airport. Deze en andere verbeteringen worden voor 2023 doorgevoerd. Ze zijn een voorwaarde voor de doorgroei van Lelystad Airport boven de 10.000 vliegtuigbewegingen.

Bij de integrale herziening van het Nederlandse luchtruim zijn de routes van en naar Lelystad Airport (de B+ routes) geen uitgangspunt. Het verbeterd (eerder hoog, later laag) afwikkelen van het verkeer van en naar Lelystad Airport wordt in de volle breedte onderzocht, inclusief mogelijkheden om vliegbewegingen vanwege hinderbeperking op de grond zoveel mogelijk boven het IJsselmeer af te wikkelen.

Opgave

Bij de herziening van het Nederlandse luchtruim staat veiligheid voorop. Die moet gelijk blijven of verbeteren. We hebben daarnaast drie hoofddoelen:

  • Voldoende capaciteit voor zowel de burger- als militaire luchtvaart.
  • Minder hinder per vliegbeweging voor bewoners en milieu (geluidshinder, CO2 en (ultra)fijnstof).
  • Efficiënter gebruik en beheer van het luchtruim voor alle luchtruimgebruikers.

Meedoen

De herziening van het luchtruim is nodig om in de toekomst veilig en verantwoord te kunnen blijven vliegen. Het verplaatsen van de vliegroutes in de lucht raakt vele belangen en partijen. We zullen niet iedereen tevreden kunnen stellen. Samenwerken, transparantie en het vroeg betrekken van belanghebbenden staat voorop.

Wij vragen bewoners, maatschappelijke organisaties, overheden, bedrijfsleven en luchtruimgebruikers om mee te denken en mee te doen. Welke ontwikkelingen zien we? Welke belangen moeten we afwegen? Hoe verhouden militaire en burgerluchtvaart zich tot elkaar? Wat is de beste manier om het verdere proces vorm te geven? Met de verzamelde belangen, inzichten en knelpunten houden we rekening bij het ontwerpproces.

In de eerste verkennende fase tot eind 2018 haalden we tegelijk wensen en belangen op voor de herziening van het luchtruim en de nieuwe Luchtvaartnota. We onderzochten welke issues en dilemma’s er liggen en welke spelregels we gebruiken voor participatie. We verzamelden zo veel mogelijk kennis. Dit deden wij in regionale en themabijeenkomsten, via internetconsultatie en in focusgroepen. De opbrengst delen wij op deze website.

Beslissen en besluiten

In 2023 is het luchtruim opnieuw ingedeeld. Als er tussentijds verbeteringen mogelijk zijn, doen we dat. De planning is als volgt:

1. Onderzoek

In de eerste fase trekken de nieuwe Luchtvaartnota en de herziening van het luchtruim samen op. In regionale en themabijeenkomsten, via internetconsultatie en in focusgroepen nodigden we belanghebbenden uit hun inbreng te leveren. Deze fase sluiten we voorjaar 2019 af met een ‘Startbesluit’: een eerste trechtering naar mogelijke oplossingsrichtingen.

2. Verkenning

In deze tweede fase brengen we de mogelijke oplossingsrichtingen terug tot één voorkeursvariant. Dat doen we opnieuw in goed overleg met alle belanghebbenden in de lucht en op de grond. Deze fase eindigt eind 2020 met een Voorkeursbesluit van de minister van Infrastructuur en Waterstaat en de staatssecretaris van Defensie.

3. Planuitwerking

In de derde fase werken we deze voorkeursvariant uit in een concreet plan voor de herziening. Zo ontstaat een definitief ontwerp. De planuitwerking start in 2020.

4. Realisatie

In 2023 is het luchtruim opnieuw ingedeeld en worden de resultaten merkbaar. Tussentijdse verbeteringen die passen binnen het definitieve ontwerp en tijdig realiseerbaar zijn, worden zo eerder doorgevoerd.

De minister van Infrastructuur en Waterstaat en de staatssecretaris van Defensie zijn eindverantwoordelijk. Zij ontwikkelen samen beleid en regelgeving voor het nationale luchtruim. Samen zullen zij de Tweede Kamer en alle andere betrokkenen over ieder besluit per fase informeren.

Ze werken daarbij samen met de partijen die verantwoordelijk zijn voor de luchtverkeersleiding in het luchtruim boven ons land: Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL), het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC) en het Commando Luchtstrijdkrachten (CLSK). Maar ook wordt ervaring en expertise uit andere landen bij de luchtruimherziening betrokken.

In het lagere luchtruim (tot circa 8km) verleent LVNL de civiele en CLSK de militaire luchtverkeersleiding. LVNL en CLSK werken nu al nauw samen, en zullen dat in de toekomst steeds meer doen. In het hogere luchtruim (boven 8km) boven de Benelux en Noordwest Duitsland begeleidt MUAC luchtverkeersleiding aan al het vliegverkeer (civiel en militair).

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA) houden namens de ministeries toezicht op de inrichting en het beheer van het luchtruim (voor respectievelijk het burger- en het militair luchtverkeer).

Documenten

 

{"tabBasic":{"type":"items","urlProtocol":"http://","useUpdatesFilter":false,"itemType":"7","documentsDisplayType":"folders","twitterType":"username","listIcon":"icon-folder","topn":"5","orderBy":"contentPage_dateVisible ASC","showAvatar":true,"showUserName":true,"filterRetweets":false,"targetBlank":true,"personaliseItems":false,"autoHide":false,"autoRefresh":false},"pageFilter":{"usePageFilter":true,"pages":"178494"},"layout":{"template":"list","showDescription":true,"showDescriptionInList":false,"showAuthor":false,"showDate":false,"showImages":false,"carouselCount":"3","carouselShowImages":true,"carouselSlideshow":false,"carouselAutoPlay":false,"carouselDelay":"4000"},"options":{"showAge":false,"showPastItems":true,"showItemsPer":"month"}}